Ο ναός του Άγιου Μέμνωνα

Ο ναός του Άγιου Μέμνωνα

Ο ναός βρίσκεται στην ομώνυμη ενορία, γνωστή και ως ενορία Πάνω Περβολιών (βλ. Yapicioglou, KuzeyKibris, taki, 136) . Πρόκειται για το μοναδικό ναό στην Κύπρο που είναι αφιερωμένος στον Άγιο Μέμνονα, το θαυματουργό, Όσιο από τη Λυκία της Μ. Ασίας.

 

Σημείωση: Ανέκδοτη εικόνα του Αγίου Μέμνονα του 13ου αιώνα φυλάσσεται στη μονή της Αγίας Αικατερίνης στο Σινά. Ο Άγιος απεικονίζεται σε τοιχογραφία τού 14ου αιώνα στο ναό της Παναγίας Ασίνου στο Νικητάρι. (βλ. Χατζηχριστοδούλου, Χρ. καί Δ. Μυριανθεύς, « Ο ναός της Παναγίας Φορβιώτισσας στην Ασίνου», Λευκωσία 2009, 25).

 

Η εκκλησία του Αγίου Μέμνονα είναι του τύπου του μονόκλιτου με ηλιακό στη νότια πλευρά του. Στο ναό υπήρχε εικόνα του Αγίου που έγινε το 1829, όπως και χειρόγραφη φυλλάδα με την ακολουθία του Αγίου η οποία (αντι)γράφτηκε από τον Γεώργιο Σασσό Κάσιο το 1879. Σε σχέδιο, ίσως του 19ου ή του 20ού αιώνα, ο Άγιος εικονίζεται με σταυροφόρο ράβδο και με μεταγενέστερη επιγραφή που τον ταυτίζει «Ο AΓIOC MEMNIOC».

 

Τα χρόνια πριν το 1974 η πανήγυρη της Ελιάς ( Κυριακή των Βαΐων) γινόταν στο ναό του Αγίου Μέμνονα.

 

Σημείωση: Σε παλαιότερα χρόνια η πανήγυρη γινόταν στο χώρο όπου είναι κτισμένο το Νοσοκομείο και στο χώρο του σιδηροδρομικού σταθμού έξω από τα τείχη της Αμμοχώστου.( βλ. Κούμας, Βαρώσια, 33).

 

Κατά την τουρκική εισβολή ο ναός λεηλατήθηκε και η προσκυνηματική εικόνα του Αγίου με την αργυρά εσθήτα μεταφέρθηκε από τις κατοχικές αρχές στο νέο ναό του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου που είχε μετατραπεί σε μουσείο. Όταν οι Τούρκοι έκλεισαν το μουσείο το 2003 τα ίχνη της εικόνας χάθηκαν και έκτοτε αγνοείται. Από το ναό του Αγίου Μέμνονα έχει διασωθεί το αρτοφόριο (20ος αιώνας), δωρεά της Φωτεινής Ηλία Φαφουρτή, το οποίο φυλάσσεται στην Ιερά Αρχιεπισκοπή Κύπρου.
Πολύ κοντά στο ναό βρίσκεται το κοιμητήριο.

 

Εφημέριοι του ναού διετέλεσαν o Παπά Μιχαήλ, o Παπά Ανδρέας, o Παπά Αντώνιος και ψάλτης o Μοσχοβίας. (βλ. Κούμας, Βαρώσια, 26).

 

Τελευταίος ιερέας του ναού ήταν ο γνωστός πνευματικός, π. Αναστάσιος Χαραλάμπους από το Λιμνάτι, ο οποίος μετά το 1974 χρημάτισε εφημέριος του ναού του Αγίου Αντωνίου στη Λευκωσία.

 

Σημείωση: Το πιο πάνω κείμενο πρωτοδημοσιεύτηκε στην περιοδική έκδοση της Ι. Μητροπόλεως Κωνσταντίας-Αμμοχώστου, Πνευματική Διακονία, Έτος 2, τεύχος 5ο-6ο, Ιούλιος-Δεκέμβριος 2009.

Όσιος Μέμνων ο Θαυματουργός
Όσιος Μέμνων ο Θαυματουργός
Άγιος Μέμνων
Άγιος Μέμνων